4. Međunarodna konferencija o Jasenovcu

(Banjaluka, 2007)

dr Vladimir Umeljić

TANGO MORTALE

ili

BALKANSKA VERZIJA "LAŽI O AUŠVICU"

U Evropi su, kao što je poznato, u 20. veku izvršena četiri velika genocida (ako se složimo sa ubrajanjem Turske u Evropu):

Velikoturski genocid nad Jermenima u vreme Prvog svetskog rata (Jermenocid)

Velikonemački genocid nad Jevrejima (Šoa, Holokaust) .

Velikohrvatski genocid nad Srbima (Srbocid) i Jevrejima

Genocid nad Sinti i Roma od strane nacista i svih njihovih saučesnika, zaključno sa velikohrvatskim ustašama[i]

Posle II. Svetskog rata je u Nemačkoj nastalo jedno stanje šoka, jednog teškog moralno-etičkog mamurluka i to u jednoj naciji, koja je svetu dala Lajbnica i Kanta, Mocarta i Betovena, Šilera i Šopenhauera, Getea i braću Grim... Obelodanjene su, naime, sve pojedinosti o Holokaustu i Nemci su definitivno shvatili da je njihova "zemlja pesnika i mislilaca“, za vreme nacističke vladavine, postala jedna "zemlja sudija i xelata“.

Od tog trenutka je počelo jedno otvoreno i masivno suočavanje sa istorijom, i stvaranje preduslova da se strahote više nikada ne ponove; to je postao jedan primarni zadatak čitavih generacija istoričara i filosofa, sociologa i viktimologa, političara i umetnika, prosvetara i medija – sve do današnjeg dana. "Večito jučerašnjim“ izuzecima, propagatorima nacističke apologetike, koji poriču nacistički genocid, ne preti samo krivično gonjenje i zatvor usled širenja "Laži o Aušvicu“, već moraju računati i sa tim, da su se nepovratno diskvalifikovali za bilo kakvu iole ozbiljniju diskusiju – i to ne samo na ovu temu.

Kako se Hrvatska suočava sa svojom istorijskom prošlošću?

* * *

Već u junu 1942. godine izdaje ustaška vlada jednu „Sivu knjigu“ („Nedela i razaranja buntovnika u Nezavisnoj državi Hrvatskoj, u prvim mesecima postojanja hrvatske nacionalne države“). Cilj ove propagandne brošure je jasan:

"Pavelićeva vlada se kasnije trudila da probudi privid, da su srpske milicije (četnici) i njihove vođe bili glavni prouzrokovači nacionalnog osvetničkog i iskorenjujućeg rata (...) Nasuprot tome, mora se primetiti, da se u internim nemačkim izveštajima, od ranog leta 1941. godine, pre svega postupci ustaša čine odgovornim za zaoštravanje međunacionalnog sukoba...“

Ovakve propagandne laži, kao što je ustaška „Siva knjiga“, naravno, niti su ustaški pronalazak, niti su prvo ili jedino, za šta se ustaše mogu i moraju pozvati na odgovornost. Nešto problematičnije je, kada jedan hrvatski Doctor Theologiae, Juris, Juris Canonici, Advocatus Sacrae Romanae Rotae, Procurator Sacrae Congregationis Rituum, A. Professor of Iurisprudens and Philosophy of Lanj, Ivo Omrčanin, već deset godina po završetku II. Svetskog rata, tvrdi da su u suštini Srbi 1941-1945 izvršili jedan genocid nad Hrvatima.

Činjenica je, nažalost, da i eksponenti zvanične hrvatske posleratne istoriografije – sa čak rastućom tendencijom – uporno zastupaju ovu balkansku verziju "Laži o Aušvicu“. Ugledni hrvatski naučnik, dr Ivan Supek, na pr. je primenjivao najpoznatiju metodu negiranja jednog genocida i pokušavao da, pre svega, umanji broj žrtava – on je tvrdio, da je u koncentracionom logoru smrti Jasenovac umrlo oko 50 000 ljudi (najviše, svakako, hrvatskih levičara a potom i Srba, Jevreja, Sinti i Roma)

Najpoznatiji apologet nacističkog Holokausta u zapadnoj Evropi je - što je naravno vrlo interesantno - jedan Englez, David Irnjing, i on se slično izražava u odnosu na Aušvic: „Masovno ubistvo u Aušvicu, tvrdi Irving, koji znalački izbegava u Nemačkoj kažnjiv izraz "Laž o Aušvicu“, je "samo jedna legenda“. Gasne komore, koje su danas izložene u nekadašnjim koncentracionim logorima su "samo makete.“

Najpoznatiji zastupnik hrvatske varijante "Laži o Aušvicu“ je, istovremeno, bio jedan od glavnih protagonista nasilnog raspada druge Jugoslavije, na kraju XX. veka, i jedan od glavnih (lokalnih – jer pravi očevi istorije se retko nalaze na Balkanu) tvoraca ove druge nezavisne Hrvatske, dr Franjo Tuđman: "Istorijska istina je, da je u svim zatvorima i logorima u Hrvatskoj, za vreme poslednjeg rata, umrlo ukupno 59 635 ljudi i to ne samo Srba, već i jedan veliki broj Hrvata, demokrata i antifašista, Jevreja i Cigana...“ , jedan drugi put, on izjavljuje: "U Jasenovcu je umrlo između 30 000 i 40 000 ljudi (...) Gubici hrvatskog i srpskog naroda su prilično isti (...) Mit o Jasenovcu se razvio u jedno nečuveno ludilo...“

Kao što neporecivi istorijski izvori i navedene naučne studije, očevici i kvalifikovani svedoci (u prvoj liniji Nemci, Italijani i same hrvatske ustaše) potvrđuju da je u "NDH“ pobijeno najmanje 750 000 Srba; hrvatski zvanični izvori govore o 100 000 do 200 000 hrvatskih žrtava u II. Svetskom ratu – za Tuđmana su to "prilično isti“ brojevi a da ne govorimo o enormnoj razlici između nevinih i bespomoćnih žrtava jednog genocida i (sigurno, delimično isto tako nevinih) žrtava rata.

Delimično i stoga - pored ostalih plauzibilnih razloga - jer ovim hrvatskim žrtvama pripadaju i desetine hiljada hrvatskih ustaša i domobrana, koji su po završetku rata, od strane Engleza u austrijskom Blajburgu, predati Titovim partizanima i najvećim delom na licu mesta streljani. Ista sudbina je inače snašla i oko 10 000 srpskih četnika i LJotićevih dobrovoljaca, kao i oko 8 000 pripadnika slovenačkih antikomunističkih formacija

Minimiranje broja srpskih žrtava genocida zasnivaju svi hrvatski apologeti "NDH“ samo i isključivo na pokušaju ustanovljavanja broja stanovnika u Jugoslaviji 1964.-1966. godine, koje je započeto, prekinuto i proglašeno nevažećim, jer je ustanovljeno da su u upotrebi bila tri različita i protivurečna načina sakupljanja podataka.

To bi, međutim, i da je taj popis bio korektno završen, mogla da bude samo jedna od indicija, koja bi sigurno bila od koristi pri utvrđivanju broja žrtava, ali - čak i pri jednoj eventualnoj korekciji tog broja i bez obzira da li u smislu smanjenja ili povećanja – to apsolutno ništa ne bi izmenilo, niti u odnosu na vrednost i verodostojnost postojećih istorijskih izvora, niti u odnosu na nedvosmislenu definiciju zločina genocida. Ta definicija ne podleže ni hermeneutičkim tumačenjima filosofije, ali ni pokušajima jedne više-manje sofističke virtualizacije stvarnosti.

Tuđman nije štedeo ni sa drugim političkim stavovima, koji su poznati – Bosna je jedna veštačka tvorevina, stvorena davnašnjom azijskom invazijom, ali se svakako zna gde je granica između zapadnog i istočnog Rimskog carstva, kao i gde protiče krajnja granica hrišćanstva u Evropi (Srbi se, dakle, ponovo nalaze izvan granica hrišćanstva).

Jedan drugi put, on se otvoreno definiše kao dostojan naslednik velikohrvatskih aspiracija jednog Ante Pavelića – ne samo jer insistira na "... prirodnim i istorijskim granicama Hrvatske...“ i to obrazlaže jednim "... ali bacimo samo jedan pogled na geografsku kartu; ne mora se biti istoričar, pa da se uvidi da Bosna gradi jednu geopolitičku celinu sa Hrvatskom...“ već jer (kako bi moglo da bude drugačije?) on u istom dahu označava "velikosrpstvo“, kao svog najvećeg neprijatelja.

Indikativno je, međutim, da su se svi posleratni hrvatski vlastodršci – od komuniste Tita do ekstremnog šoviniste Tuđmana – svom snagom branili i od same pomisli da se – na mestima dobro poznatih masovnih stratišta – organizuju sistematska iskopavanja, ustanovljavanje broja i, eventualno, identifikacija žrtava.

U svojoj knjizi "Bespuća povjesne stvarnosti“, Tuđman se profilaktički osvrće i na tu mogućnost, da jednog dana pritisak svetske naučne i humanističke javnosti zaista postane toliko veliki te da Hrvatska bude primorana da pristane na iskopavanja i ekshumacije, na pr. na terenu Jasenovca, jer – tada bi bio kraj sa špekulacijama, nevažećim popisima stanovništva i sa čitavim nedostojnim licitiranjem oko broja ustaških žrtava. On, dakle, u ovom pamfletu postavlja i sledeću tezu: najveći deo hrvatskih domobrana i ustaša, koje su Englezi kod Blajburga izručili Titovim streljačkim strojevima je odveden upravo u Jasenovac, tamo pobijen i sahranjen.

U istoj knjizi nailazimo i, pored tradicionalno srbofobnih, i na izrazite antisemitske elemente; bez obzira na činjenicu, da su ustaše u "NDH“, osim Srba, pobili i oko 40 000 Jevreja i između 30 000 – 60 000 Sinti i Roma, Tuđman stavlja težište na tvrdnju, da su Jevreji "... zauzimali jedan privilegovani položaj u Jasenovcu (...) jer su učestvovali u klanju ne-Jevreja, komunista, Srba i Cigana...“ Ove svoje eksplozivne i duboko nemoralne teze zasniva Tuđman na ukupno dve izjave bivših zatočenika Jasenovca, koji su "... usled aktivne saradnje sa ustaškom upravom logora, prevremeno otpušteni iz logora..."

* * *

Ni hrvatski komunisti, kao što se vidi na primeru Josipa Broza Tita, nisu u suštini (iako u drugoj formi) odstupali od sleđenja jednog "višeg cilja“, Tuđman i ova poslednja nezavisna Hrvatska su samo jedna od konsekvenci i njihove vladavine (zabetoniravanje srpskih masovnih grobnica u Bosni i Hercegovini, zabrana ekshumacija na terenu Jasenovca, odbojnost prema naučnom istraživanju ustaških zločina, visoki stepen – pravne i moralne - tolerancije i prema dokazano ustaškim i pro-ustaškim hrvatskim rimokatoličkim kliricima, itd.).

Bilo je, svakako, i javnih odstupanja od te komunističke "internacionalističke, bratstveno-jedinstvene“ forme zataškavanja ustaške prošlosti. Kada je, na pr., 03. jula 1966. godine, otvaran Spomen-park na terenu koncentracionog logora Jasenovac, visoki hrvatski komunistički funkcioner i predsednik hrvatskog Sabora, S. Krajačić, pozdravio je srpsku delegaciju rečima: „Malo vas smo, svojevremeno, ovde pobili!“ "Kažnjen" je, isključivo, povlačenjem sa položaja predsednika hrvatskog Sabora.

Simptomatično je i ponašanje hrvatskih rimokatoličkih i srpskih pravoslavnih dostojanstvenika u odnosu na ovu (zajedničku) prošlost.

Pri posvećivanju crkve u Jasenovcu, 02. septembra 1984. godine, govorio je Patrijarh Srpske pravoslavne crkve, Gospodin German: "Naša pravoslavna deco, vi živite ovde zajedno sa svojom hrvatskom braćom rimokatoličke vere. Naša zajedni+ka, teška i paćenička prošlost nas je zbližila i uputila jedne na druge. Neka Jasenovac bude jedna velika i strašna opomena, koja nam jasno pokazuje, da bi međusobno podnošenje i ljubav trebali da budu zakon našeg budućeg zajedničkog života. Ostvarenju ovog ideala treba da služi i ova Božija kuća, kao i sve ostale crkve i manastiri, sva mesta gde se naziva Bog i gde se čuje i primenjuje Hristovo učenje o ljubavi...“

To je bio poglavar crkve, koja je isključivo bila žrtva ustaškog genocida.

Jedan pozvani gost se, nažalost, nije pojavio pri ovom osvećivanju crkve na masovnom stratištu Jasenovac – hrvatski kardinal i predsednik hrvatske Biskupske konferencije, naslednik dr Alojzija Stepinca, dr Franjo Kuharić; on je, naime, svoj stav izneo u jednom intervjuu pariskom "Le Monde“: "U svom govoru 10. Februara 1981 godine, povodom dvadeset i prve godišnjice smrti kardinala dr Alojzija Stepinca, izjavio je dr Kuharić, da su sramotne laže da su katolički sveštenici bili komandanti one ljudske klanice. Ovim optužbom se pokušava, da se kardinal Stepinac učini odgovornim za 40 000 žrtava, koje se pripisuju logoru Jasenovac..."

Ovo je bio poglavar hrvatskog ogranka rimokatoličke crkve, koja – ni po hrvatskim zagovornicima balkanske verzije „Laži o Aušvicu“ – sigurno nije bila žrtva ustaškog genocida.

Tezu o, gore pomenutom, stoletnom kontinuitetu stremljenja Hrvata ka onom „višem cilju“ i neprekidnom pripremanju razgraničavanja od pravoslavnih Srba, poništavanju bilo kakve forme zajedničke državnosti (osim, kao što smo videli, u utopijskom slučaju pokatoličavanja i pohrvaćivanja istih) i odnošenja svih „velikohrvatskih“ teritorija, je potrebno konstantno preispitivati. Jer ona je, pored ostalog, i u neposrednoj vezi sa mojom postavkom, da je Jugoslavija bila jedan neiskreni i svrsishodni projekat i, istovremeno, jedna uspešna klopka za Srbe i njihove vitalne nacionalne interese.

Korisno je, u odnosu na tu "potrebu", setiti se i franjevačkog „Pojavljivanja Gospe“ u Međugorju, 1981. godine, četrdeset godina od početka prvog hrvatskog secesionističkog rata (u okviru i pod okriljem II Svetskog rata), kao i deset godina pre drugog secesionističkog rata na istom tlu i sa istim lokalnim frontovima – pod okriljem, kao što je poznato, prvo Nemačke i Vatikana a potom i ostalih „NATO-demokratija“.

I – za neobaveštene – ovo „Pojavljivanje Gospe“ nije nikakva neukusna šala i nikakvo pervertiranje osnovnog ljudskog i verskog pijeteta, već još jedna vredna indicija, koliko je i ustaška tradicija (ovde – na primeru bosansko-hercegovačkih franjevaca) deo jednog neprevidivog kauzalnog lanca u istoriji Hrvatske i Balkana.

U oblasti Međugorja postoji, od kraja XVI. veka srpski manastir Žitomislić a od 1937. godine, u njegovoj blizini, i veliki franjevački manastir Široki Brijeg. Ustaše dolaze već 24. Juna 1941. Godine, hapse, muče i ubijaju svih sedam srpskih monaha iz Žitomislića. Nešto kasnije, u neposrednoj blizini, ustaše ubijaju preko 3 000 srpskih muškaraca, žena i dece. Jedan od istaknutih hrvatskih učesnika ovog pokolja je i Mate Ivanković, iz bliže okoline.

Na taj isti dan, četrdeset godina kasnije, tvrdi šestoro hrvatske dece da im se na tom istom mestu ukazala Majka Božija, što odmah potvrđuje i njihov duhovni staratelj, franjevački fratar Marko Zovko a glavni svedok i govornik ove grupe "vidovite“ dece je unuka gore pomenutog ustaškog masovnog ubice Mate Ivankovića. Majka Božija je, kako franjevci i deca tvrde, i govorila deci, na pr. 01 marta 1984. godine: "Iz posebnih razloga, ja sam izabrala ovu parohiju (...) i želim da je vodim...“

Iako ovo „Pojavljivanje Gospe“ nije priznato od strane zvanične crkve, iako 1990 godine vatikanski kardinal Ratzinger (danas papa Benedikt XVI.) zabranjuje hodočašće u Međugorje – pored ostalog i jer se Majka Božija u svojim „porukama“ "...umešala, u korist franjevaca, u jednu svađu između franjevaca i mirnog klira, između fratara i sveštenstva...“ – zahvaljujući deviznom prilivu od strane oko 10 000 000 hodočasnika i turista godišnje, ova oblast je ekonomski procvetala.

Naravno da je blasfemično čak i pomisliti, da se ime Majke Božije zloupotrebljava u privredne i turističke svrhe; naravno da je patološki, čak i pretpostaviti da su gornje reči, pripisane Majci Božijoj "... iz posebnih razloga, ja sam izabrala ovu parohiju (...) i želim da je vodim...“, u namernoj vezi sa ustaškim krvavim pirom nad pravoslavnim Srbima od pre četrdeset godina; naravno da je perverzno i tragično, da milioni hrišćanskih katoličkih vernika iz čitavog sveta hodočaste, u očekivanju Božije svetlosti i milosti, na mesto zločinačkog masovnog ubistva preko 3 000 Srba i sedam pravoslavnih monaha; naravno da je i pomisao, da je Majka Božija "izabrala“ unuku jednog od ustaških ubica, da prenosi njene reči, jedna nemoralna apologetika ustaštva i jedno stravično i neljudsko podrugivanje žrtvama.

Međutim, hrvatski rimokatolički klir je imao jedan vrlo svojstveni način, kako nam potvrđuju njihovi sopstveni istorijski izvori, da i u ustaško vreme iskaže svoje verovanje i poštovanje Majke Božije. Tako se hrvatskim vernicima obznanjuje već mesec dana po proklamovanju "NDH“:

"Iznad naše mlade i slobodne Hrvatske se pojavila slika devičanske Majke Božije, kao znak na nebu. Devica dolazi da poseti svoju Hrvatsku. Ona želi, u svojoj materinskoj odeći, da vodi ponovo rođene u Hrvatskoj, upravo pri hiljadugodišnjem jubileju katoličanstva u Hrvatskoj. Ona se ponovo spušta na zastavu naše slobode, da bi zauzela svoje staro mesto (...) Hrvatska Boga i Marije, iz starih vremena, ponovo je nastala...“

Ovo glorifikovanje "izabranog hrvatskog naroda“ i, istovremeno, crkveno legitimisanje ustaškog preuzimanja vlasti, možda bi se na samom početku „NDH“ – iako je genocid, kako svedoče brojni (ne-srpski) očevici, već bio u punom jeku – još nekako i dalo objasniti tradicionalnom simbiozom versko-klerikalne i patriotsko-političke gorljivosti hrvatskog klira. Kako, međutim, objasniti vest iz istih katoličkih novina, od septembra iste godine: "I ponovo se, na istočnom nemačkom frontu, takođe bori i Majka Božija za fašizam!“

* * *

Sve varijante „Laži o Aušvicu“, nesumnjivo, ne govore u prvoj liniji o onome, šta zastupaju već o onima, koji ih zastupaju. Od početka XX. veka, naime, poznata je i vrlo prisutna promena paradigme u filosofiji jezika, to znači – nismo mi ti, koji razlažemo i tumačimo jezik (reč, slovo, izraženu misao, stav, hipotezu), već je jezik taj, koji razlaže i obrazlaže nas.

Šteta, da ova vrsta "Laž o Aušvicu-naučnika“ još nije otkrila makar Martin Heidegger-a, mada je pitanje da li bi ih i to – ako ne već humanistički moral, kad već ne hrišćanska etika – navelo da prvo razmisle o duhovnom siromaštvu svake semantičke demagogije a tek potom govore, odnosno pišu. Jer, ideologija i politika su, očigledno, mnogo snažniji motivi od želje za traženjem i utvrđivanjem istine.

To potvrđuju i aktuelni intelektualni naslednici gore pomenutih hrvatskih protagonista balkanske verzije "Laži o Aušvicu“. Postojala je, doduše, nada da će posle uspešne hrvatske secesije u poslednjoj deceniji XX. veka i još uspešnijeg "etničkog čišćenja“ ove najnovije hrvatske nezavisne države od Srba (čime je sigurno, ispunjen san Ante Pavelića i njegovih sledbenika ali i nolens volens i zavet hrvatskog biskupa Štadlera iz 1900. godine - u odnosu na potrebu najvećih napora, da u Hrvatskoj žive samo katolički i hrvatski "Hristovi pravednici“), možda doći do smirenijeg, objektivnijeg i hrabrijeg ophođenja sa istorijskom istinom. To, nažalost, još uvek nije slučaj. Naprotiv.

Kada sam na I. međunarodnom konferenciji o Jasenovcu, krajem oktobra 1997 godine, u organizaciji univerziteta u NJujorku, pored ostalog, referisao i o mogućem broju žrtava ovog logora smrti, hrvatski učesnik konferencije (profesor Vladimir Žerjavić) je odmah pohrlio ka mikrofonu za pitanja i primedbe slušalaca i učesnika i – zastupao Tuđmanovu tvrdnju ( 30 000 do 40 000 ubijenih). Dr Eli Rozenbaum je na to predstavio izveštaj komande nacističke okupacione vojske, od 06. decembra 1943. godine, koji se čuva u US National Archive a koji potvrđuje da je samo do tog datuma (logor Jasenovac je funkcionisao sve do 24. aprila 1945. godine) u Jasenovcu ubijeno oko 200 000 ljudi.

U međuvremenu, broj ustaških žrtava u Jasenovcu se, po najnovijim objavljivanjima hrvatskih istoričara, i dalje čudesno topi: „U sabirnome i radnome logoru Jasenovac, dakle u svim logorskim radionicama i podlogorima, na radu u šumi i slično, i u logoru Stara Gradiška, život je od svih mogućih uzroka izgubilo najverovatnije između 1 000 i 2 000 ljudi, eventualno 3 000 ljudi a nemoguće je da ih je umrlo više od 5 000.“[ii]

Ovo novo saznanje, da je Jasenovac bio jedan „radni i sabirni“ logor, u kome je pri radu i „od svih mogućih uzroka“ nekoliko hiljada ljudi eto „umrlo“, hvali i jedan ugledni član Hrvatske akademije nauka i umetnosti, kao jedno značajno „naučno dostignuće“[iii]

Dosledno istrajavanje hrvatske strane na ovoj balkanskoj verziji „Laži o Aušvicu“ nije samo kompromitujuće za njihovu nauku i za sve društvene institucije prava, morala, etike i vere; to nije samo jedan eklatantni pokazatelj manjkave nacionalne i socijalne, individualne i kolektivne emancipacije (samo)svesti. To preti čak, u međuvremenu, da hrvatsku odgovornost za sopstvenu istoriju – upravo jednim ovakvim stavom pretvori u (voljno, iako ne možda u svakom pojedinačnom slučaju i svesno preuzetu) istorijsku krivicu.

Kao što je poznato – ne postoji ni kolektivna, ni nasledna krivica. Postoji, međutim, jedna neizbežna istorijska odgovornost pri utvrđivanju istine, koja ne mimoilazi ni naslednike žrtava, ni naslednike počinitelja zlodela. Matija Bećković je izrekao jednu veliku istinu, kada je napisao: „Niko nije toliko mrtav, kao onaj, kome se puca u dušu.“

Svojim izbegavanjem te zajedničke istorijske odgovornosti i insistiranjem na hrvatskoj „Laži o Aušvicu“, hrvatska intelektualna, klerikalna i politička elita je na najboljem (najgorem) putu, da puca u dušu srpskim žrtvama ustaškog genocida 1941.-1945 godine; time ta subjektivna odgovornost naslednika preti da se pretvori u objektivnu krivicu saučesnika genocida. I, to je poslednje, što bi se moglo poželeti bilo kom narodu, jer – time se prevashodno puca u sopstvenu dušu.

U HRVATA NIŠTA NOVO

I. Stipe Mesić – dobar Hrvat, dobar katolik, dobar političar?

Obelodanjivanje suštinski proustaških stavova aktuelnog predsednika druge nezavisne hrvatske države 20. veka je u hrvatskoj javnosti – kako odobravanjem tako i odbacivanjem istih – svesno redukovano na jedan omanji i prolazni politički potres i time svedeno na još jednu rutinsku demonstraciju uzurpiranja vlasti nad definicijama[iv] (ako ja definišem crno kao belo ili pak jednog proustaškog apologetu kao antifašistu, onda je to tako i samo tako).

Stipe Mesić – a i tvorci hrvatskog javnog mnjenja – pri tom vrlo dobro znaju da se nalaze u dokazano sposobnom i uspešnom društvu. Jedan drugi primer pokušaja uzurpiranja vlasti nad definicijama iz našeg vremena nam naime upravo nude zvanični advokati Vatikana:

Pri jednom suđenju u San Francisku, koje traje od 1999. godine, predstavnici stotina hiljada ustaških žrtava zahtevaju od profitera Srbocida (genocida nad Srbima 1941.-1945.) kao i genocida nad Jevrejima i Romima, od Vatikanske banke, Franjevačkog reda i Švajcarske nacionalne banke moralnu i finansijsku odštetu.

Advokati rimske kurije, na čelu sa ličnim pravnim zastupnikom trenutnog pape Benedikta XVI, su nedavno pokušali da pred ovim sudom ospore opravdanost ovih zahteva i svojom decidiranom tvrdnjom, da je "ustaški genocid po međunarodnom pravu bio jedan dozvoljeni čin. "[v]

Vrlo efektnu primenu istog principa smo doživeli, kao što je poznato, prevashodno na zapadu i za sve vreme trajanja poslednjih balkanskih ratova ("velikosrpski agresori, silovatelji, etnički čistači, genocidne ubice", itd.) i doživljavamo je i dan-danas pre svega zahvaljujući Haškom tribunalu i aktuelnim otimačima srpskog Kosova i Metohije. Jer – ako ja kažem da je crno u stvari belo, to je tako i Srbi su tada, naravno, jedan genocidni narod, Kosovo je vazda bilo šiptarsko, Metohija nikad nije ni postojala... a Hrvati na pr. su samo još jedna paranoidna srpska izmišljotina...

Ko može, dakle, da zameri Mesiću, što je jedan tako dobar političar i, očigledno, tako dobar katolik? Pogotovu jer Mesić, koji nije ni glup ni naivan, verovatno poznaje kontinuitet stava Vatikana u odnosu na ustaško-genocidnu prošlost Hrvata. Uzmimo samo kao primer sklanjanje i sakrivanje monstruoznog zločinca Ante Pavelića od pravde a putem poratnih "pacovskih kanala", kojima je – po sve brojnijim verodostojnim indicijama – lično rukovodio kardinal Montini (potonji papa Pavle VI):

Pavelić je u maju 1945 pobegao u Austriju i ostao u britanskoj okupacionoj zoni (sa znanjem američke vojne tajne službe i deleći sa Britancima zlato, opljačkano od ustaških žrtava[vi]) do aprila 1946, kada je u odeći katoličkih sveštenika otišao u Rim. Time je sledio "pacovski" put Adolfa Ajhmana, Jozefa Mengelea, Klausa Barbija ali i Iva Rojnice (u devedesetim godinama od strane Tuđmana imenovan za hrvatskog ambasadora u Argentini), Maksa Luburića, Dinka Šakića, Vjekoslava Vrančića, Stjepana Hefera, Mileta Starčevića, itd.

Prvo utočište je Pavelić našao u Collegio Pio Pontoficio, Via Gioacchino Belli 3, u Latinoameričkom institutu Vatikana sa ekstrateritorijalnim statusom u Rimu. U maju 1946 on obitava u Castel Gandolfo, u papinskoj letnjoj rezidenciji, gde se po navodima američke tajne službe "često sreće sa monsinjorom Montinijem" (budućim papom Pavlom VI.). Od 09. novembra 1946 je direktno u Vatikanu, u papinskom Orijentalnom institutu a krajem godine prelazi u Institut Sv. Jeronima (San Girolamo, Via Tomacelli 132) i u januaru 1947 ga američki agenti otkrivaju u, isto tako eksteritorijalnom dominikanskom manastiru Santa Sabina, Lungo Tevere Aventino.

Između marta i juna se Pavelić kreće između Latinoameričkog instituta i "nekretnine u crkvenoj svojini uVia Giacomo Veneziano 17 C", pohodi potom još jednom Castel Gandolfo da bi se potom 11. oktobra 1948 ukrcao – sa pasošom Crvenog krsta br. 74369 - u kabinu prve klase broda Sestriere, koji će ga odvesti u Argentinu.[vii] Zanimljivo je kako američka tajna služba, koja kao i Britanci ništa ne čini da se ovaj genocidni zločinac uhapsi, objašnjava zaštitnički stav Vatikana u odnosu na Pavelića:

"Vatikan vidi u njemu jednog militantnog katolika, koji je doduše lutao i grešio ali boreći se samo za katoličanstvo (...) koji se do juče borio protiv pravoslavne crkve a danas se bori protiv komunističkog ateizma(...)[viii][ix]

Ko, dakle, da zameri Stipi Mesiću zato što je on dobar političar, dobar katolik i, kao nesumnjivi hrvatski patriota, jedan dobar Hrvat? Za žaljenje je, naravno, da sve to ne spasava ni Mesića ni njemu slične od sledećeg pitanja:

2. Pitanje etike i morala

Jedna od posledica otkrivanja činjenice i razmera nacističkog Holokausta nad Jevrejima (Romima, itd.) u posleratnoj Nemačkoj je bilo – kao što je već navedeno - i donošenje zakona, po kome svako poricanje, umanjivanje ili pak hvaljenje ovog genocida i, time, nacističkog režima ("Auschnjitz-Lüge"), povlači za sobom oštre zakonske kazne i moralnu diskvalifikaciju počinioca. U Hrvatskoj naprotiv, izgleda da je ovaj kriminalni i krajnje nemoralni verbalni akt (ja ga zovem "Balkanska verzija laži o Aušvicu") najbolja preporuka za najviše državne i društvene funkcije.

Da li je to jedan Ivo Omrčanin ("Srbi su ustvari 1941.-1945. izvršili genocid nad Hrvatima"), jedan Franjo Kuharić ("Broj srpskih mrtvih ne prelazi brojku od 30 000"), jedan Franjo Tuđman ("Najviše oko 50 000 srpskih mrtvih (...) gubici srpskog i hrvatskog naroda su prilično slični") ili pak jedan Stipe Mesić (... ponosan na "pobedničku" hrvatsku državu 'NDH' 1941...), namere i cilj su uvek isti a to je da se po Gebelsovom pravilu ("Svaka sto puta izgovorena laž postaje istina") i dalje širi "Balkanska verzija laži o Aušvicu". I svaki gore navedeni je ili predsednik hrvatske države, član Akademije nauka ili predsednik Hrvatske biskupske konferencije...

Da ova stravična amoralnost hrvatske političke, crkvene i intelektualne elite može da dovede (odnosno da bitno doprinese, jer – ne samo da je svaka istorijska pojava multikauzalna već pre svega jer se pravi očevi istorije retko nalaze na Balkanu) i do vrlo konkretnih i tragičnih posledica, pokazuju vrlo upečatljivo i građanski ratovi u poslednjoj deceniji 20. veka na tlu bivše Jugoslavije.

Zamislimo za trenutak jednu hipotetičnu situaciju: po završetku 2. Svetskog rata nastaje u srcu Evrope jedna savezna država u kojoj većinski državotvorni narod čine Jevreji (Srbi?) koji su uspeli da prežive Holokaust tj. Srbocid (Nemačka? Jugoslavija?). Pedeset godina kasnije odlučuje jedna od saveznih republika (sa nemačkom većinom? sa hrvatskom?) da, na osnovu neospornog prava na samoopredeljenje naroda, proglasi svoju nezavisnost.. Ova nova država proglašava „Auschnjitz-Lüge“ jedino važećom istinom ( hrvatski predsednik Tuđman jeste bio tada, neosporno, najprominentniji eksponent balkanske verzije „Laži o Aušvicu“), kukasti krst krasi novu državnu zastavu ( šahovnica jestebila ustaški steg ), uvodi se ponovo Reichsmark ( kuna jestebila ustaška moneta ), jedna ulica u glavnom gradu dobija ime po Jozefu Gebelsu ( ovom čašću nagrađeni Mile Budak jestebio jedan od ustaških ideologa ), iz mraka se pojavljuje dr Jozef Mengele da bi primio visoko otaxbinsko odlikovanje i postao ambasador u Argentini ( hrvatski predsednik jeste to isto uradio sa bivšim ustaškim komandantom Dubrovnika Ivom Rojnicom) i ova nova država proglašava dosadašnji državotvorni jevrejski (srpski?) narod svojom nacionalnom manjinom, bez (isto tako neporecivog) prava na samoopredeljenje, bez prava dakle da odluči hoće li radije da ostane u sastavu svoje matice.

To je, naime, bila tragika srpskog „nikad-više-žrtva“- mentaliteta, u ono vreme kada su Tuđmani, Nemačka ali i Vatikan i, kasnije, nezaobilazni svetski policajac SAD, diktirali tadašnju, sadašnju i buduću problematiku Balkana. Ko, dakle, ima moralno pravo da zameri Srbima jer su verovali u natpis na ulazu u nekadašnji koncentracioni logor Dahau: “Ko želi da se genocid zaboravi, taj želi da se genocid ponovi.“?

Završna reč

Želeo bih da uputim ovom skupu dva predloga odnosno dva apela. Kao prvo, molim da razmislite o usvajanju i primeni u sopstvenom radu ovog Terminis technicus-a, Srbocid, koji ja uporno uvodim u istraživanje genocida (prevashodno u nemačkom govornom području, gde živim i primarno objavljujem), jer sam duboko ubeđen da će taj specifični i legitimni naziv doprineti jednog dana u istoj meri kao na pr. Šoa (Holokaust) boljem raspoznavanju i prepoznavanju ovog specifičnog genocida. Jer pored zajedničkih osobina svih genocida, koji pripadaju opštoj fenomenologiji ovog stravičnog zločina, Srbocid poseduje i svoje sopstvene odlike i, kao što smo videli, još uvek se masivno osporava i omalovažava. Pre nego što Vam uputim drugi apel, želim da ukratko podsetim na izvesne značajne paralele između Srbocida i Jermenocida:

Religiozni aspekt: Turska islamska država progoni pravoslavne hrišćane Jermene a rimokatolička hrvatska "NDH", uz masivnu podršku svojih islamskih bosansko-hercegovačkih pomoćnika progoni pravoslavne hrišćane Srbe.

Izvršni aspekt: Nezamisliva brutalnost pri sprovođenju genocidnog čina. Mučenja, pljačkanja, silovanja i po pravilu arhaično-primitivni način ubijanja (nožem, sekirom, maljem, bacanjem u podzemne jame, jaruge i pećine, itd.).

Geopolitički aspekt: Nemačka je u vreme oba genocida najuticajniji i najvažniji saveznik obe (tada genocidne) državne tvorevine – Turske i Hrvatske. Vatikan je u to vreme drugi (prvi?) kamen-temeljac hrvatskih vlastodržaca i, po pouzdanim istorijskim izvorima, imao je pravovremena saznanja o Srbocidu; po pouzdanim istorijskim izvorima, Vatikan je imao i pravovremena saznanja o Jermenocidu.

Naučni aspekt: Nemački istorijski izvori u oba slučaja (Jermenocid i Srbocid) su najbrojniji i najdragoceniji, jer se nemačka država kao tadašnji turski odnosno hrvatski saveznik teško može optužiti za pristrasnost u odnosu na žrtve (svoje tadašnje neprijatelje).

Moralno-etički aspekt: Obe države-naslednice tadašnjih genocidnih državnih tvorevina, današnja Turska i današnja Hrvatska, poriču svim silama neosporivu činjenicu tada počinjenog genocida iako su obe za sve vreme istog ostavile isuviše svojih sopstvenih svedočanstava o svojim nedelima.

Aktuelni politički aspekt: Obe države-naslednice tadašnjih genocidnih državnih tvorevina, današnja Turska i današnja Hrvatska, nalaze se pred ulaskom u EU i najmarljiviji zagovornici njihovog što skorijeg pristupa "Evropskom sistemu vrednosti" su njihovi saveznici i tutori iz vremena genocida.

Moj drugi apel ovom skupu je, dakle, donošenje jedne rezolucije, koju bismo uputili Evropskom parlamentu u Strazburu, Evropskoj komisiji u Briselu, šefovima svih EU-vlada, Ujedinjenim nacijama, SAD, Rusiji, Kini, Indiji, Izraelu, svim organizacijama i udruženjima preživelih iz raznih genocida, itd. kao i, naravno, svim relevantnim medijima u svetu, i kojom bismo zahtevali da conditio sine ljua non za prijem Turske i Hrvatske u EU bude bezrezervno priznavanje istorijske realnosti i preuzimanje istorijske odgovornosti za genocide, počinjene od strane njihovih prethodnika.

Jer – kakav bi to bio "Evropski sistem vrednosti", koji bi se zasnivao na jednoj (balkanskoj odnosno pretežno maloazijskoj) verziji "Laži o Aušvicu"?

[i] Radi svrsihodnosti ovog prostorno i vremenski ogranicenih priloga upucujem zainteresovane na obimne liste istorijskih izvora i naucne literature u sldecim, lako dostupnim publikacijama: Vladimir Umeljic, Die Besatzungszeit und das Genozid in Jugoslawien 1941-1945, Graphics High Publishing, Los Angeles, 1994; Vladimir Umeljic, Srbi i genocidni 20. vek, Magna Plus Beograd i Euro Epistel Aschaffenburg, 2004; Vladimir Umeljic, Ethik und Definitionsmacht, Kultursoziologie 1/2006, Wissenschaftliche Halbjahreshefte der Gesellschaft für Kultursoziologie e.V. Leipzig, 2006. Noviji izvori ce dole biti navedeni.

[ii] Mladen Ivezic, Jasenovac-brojke, s. 200, 1993, Zagreb

[iii] Josip Pecarc, Nepocudne kwige, s. 192, 1993, Zagreb

[iv] a.a.O. Vladimir Umeljic, Ethik und Definitionsmacht, Kultursoziologie 1/2006, Wissenschaftliche Halbjahreshefte der Gesellschaft für Kultursoziologie e.V. Leipzig, 2006

[v] Vatican Lawyers Claim Nazi Regime Violated No Law in Genocide

of 500,000 Serbs, Jews, & Roma Lawyers for the Vatican Bank including Pope Benedict’s personal attorney have argued that genocide committed in Croatia during the Second World War by a Nazi regime was permissible under international law. The Vatican Bank stands accused of the post war laundering of the profits of genocide – including dental gold taken from the victims of the Nazi backed Croatian regime known as the Ustasha.Attorneys for the Holocaust survivors are outraged that the Vatican Bank suggests that genocide and plunder are permissible acts under international law. Jonathan Levy, one of the attorneys for the Holocaust survivors, questions whether the Pope is even aware of what the bank’s attorneys are proposing: "On the one hand the Vatican is quick to condemn Israel and Serbia in recent years but in essence says its OK to butcher 500,000 people, steal their belongings and stash it in the Vatican Bank…Pope Benedict should be concerned that the moral integrity of his Papacy is being undermined in a Federal Court." Jonathan Levy and Thomas Easton Attorneys, resistk@yahoo.com, www.vaticanbankclaims.com

[vi] Pavelic je pri svom bekstvu poneo dijamante u vrednosti od 1 100 karata, oko 350 kg zlata i razne devize. Od toga je prepustio Britancima zlato u vrednosti od oko 150 000 000 svajcarskih franaka. Sve ostalo, osim sredstava za licne i ustasko-teroristicke potrebe je zavrsilo u Vatikanskoj banci. Uki Goni, Odessa, Die wahre Geschichte. Fluchthilfe für NS-Kriegsverbrecher, Assoziation A, Berlin-Hamburg, 2006

[vii] a.a.O.

[viii] a.a.O.

[ix] a.a.O.